NEWS

Διοργάνωση: Τμήμα Επικοινωνίας, Μέσων & Πολιτισμού, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Εργαστήριο Πολιτιστικής Διαχείρισης.
Προθεσμία υποβολής περιλήψεων: 20 Δεκεμβρίου 2026

Οι αφηγήσεις του εγκλήματος (crime narratives) αποτελούν έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς στις πολιτιστικές βιομηχανίες του θεάματος και της εκδοτικής παραγωγής. Από τα ευπώλητα βιβλία έως τις θεατρικές παραστάσεις, από τις τηλεοπτικές σειρές έως τις κινηματογραφικές ταινίες και από τους ιστότοπους έως τις streaming πλατφόρμες, οι αναπαραστάσεις του εγκλήματος είναι οργανικό μέρος του «κοινωνικού φαντασιακού», καθώς σε αυτό το πεδίο διασταυρώνονται ηθικοί και αξιακοί κώδικες, αντιλήψεις για το Δίκαιο, ανθρωπολογικές στάσεις απέναντι στο ακραίο, ταυτοτικές ταξινομήσεις γύρω από το «κανονικό» και το «μη κανονικό». Στη σύγχρονη διεθνή βιβλιογραφία, άλλωστε, είναι κοινός τόπος πως οι αφηγήσεις του εγκλήματος είναι ένα τεθλασμένο κάτοπτρο ή ένας μεγεθυντικός φακός για να «διαβάσουμε» την ίδια την ιστορική και κοινωνική πραγματικότητα.

Στην Ελλάδα, εκτός από την πρώτη ιστορική καταγραφή και τις σημαντικές αναλύσεις για την «πρωτόγονη εξέγερση», την «παράδοση ανταρσίας» και την «οικονομία της βίας», τα τελευταία χρόνια, οι συζητήσεις γύρω από τις αναπαραστάσεις του εγκλήματος έχουν εμπλουτιστεί με εξειδικευμένες εκδόσεις, με φεστιβάλ αστυνομικής λογοτεχνίας, με blogs και podcasts, ενώ, παράλληλα, οι true crime τηλεοπτικές εκπομπές γνωρίζουν μεγάλη δημοφιλία. Από τα «ληστρικά» και τα «αστυνομικά» μυθιστορήματα, στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, έως τις σύγχρονες τηλεοπτικές σειρές και τις κινηματογραφικές νουάρ παραγωγές, η μελέτη των αφηγήσεων εγκλήματος εξελίσσεται πλέον σε αντικείμενο συστηματικής έρευνας αλλά και διεπιστημονικής επαφής ανάμεσα στον χώρο των Λογοτεχνικών Σπουδών και των Σπουδών Επικοινωνίας.

Το συνέδριο φιλοδοξεί να προωθήσει αυτόν τον διάλογο για τις αφηγήσεις εγκλήματος στην Ελλάδα. Με χρονικό ανάπτυγμα από τα πρώιμα χρόνια της εμφάνισής τους (τέλη 19ου -αρχές του 20ού αιώνα) έως τη σημερινή ψηφιακή εποχή, το συνέδριο επιδιώκει να αναδείξει τις αισθητικές φόρμες, τις αφηγηματικές στρατηγικές, τις διαμεσικές πρακτικές, τις συγκριτολογικές όψεις, και, βέβαια, τις κοινωνικοπολιτισμικές προεκτάσεις των αφηγήσεων εγκλήματος. Στόχος του συνεδρίου είναι, επίσης, να λειτουργήσει ως μια συνάντηση μεταξύ ακαδημαϊκών ερευνητών και επαγγελματιών του χώρου, με απώτερο σκοπό τον κοινό προβληματισμό και τη συζήτηση για τις μεταμορφώσεις του είδους στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο ψηφιακό περιβάλλον.

Ως βασικοί άξονες μελέτης προτείνονται :

Ιστορικές και γραμματολογικές διαδρομές

• Από τη λαϊκή λογοτεχνία και την «παραλογοτεχνία» στα crime narratives: ρήξεις και συνέχειες.
• Η ιστορική εξέλιξη του είδους στην Ελλάδα: από τα εξειδικευμένα περιοδικά και το «αστυνομικό ρεπορτάζ» στο σύγχρονο νουάρ.
• Έγκλημα και συγκυρία: οριακές ιστορικές εμπειρίες και αφηγήσεις εγκλήματος (μικρασιατική καταστροφή, πόλεμος, εμφύλιος, δικτατορίες).

Πρότυπα, μεταφράσεις, διασκευές: το έγκλημα ως πολιτισμική και διαμεσική μεταφορά

• Ξένα πρότυπα και μεταφράσεις στις ελληνικές αφηγήσεις εγκλήματος: συγκριτικές προσεγγίσεις.
• Υβριδισμοί των ειδών: από το «αστυνομικό» και το ελληνικό κινηματογραφικό noir στη σύγχρονη πολιτική και κοινωνική αλληγορία.
• Διασκευές και διαμεσικές σχέσεις μεταξύ λογοτεχνίας, κινηματογράφου και τηλεόρασης.

Πλοκές και ήρωες

• Αφηγηματικές τεχνικές και αισθητική του σασπένς.
• Πτώματα με σημασία: διάσημοι νεκροί, πραγματικά εγκλήματα.
• Ήρωες και αντι-ήρωες στην ελληνική crime κουλτούρα.

Σκηνές εγκλήματος

• Πόλη, επαρχία, σύνορα.
• Έγκλημα, κοινωνικές κρίσεις και ανισότητες.
• Έγκλημα και «αναταραχές φύλου».

Συγγραφείς, σκηνοθέτες, θεατές και αναγνώστες

• Οι πατριάρχες του είδους: από τον Γ. Μαρή στον Π. Μάρκαρη.
• Streaming και νέες μορφές αφήγησης εγκλήματος.
• Το κοινό και οι πολλαπλές προσλήψεις των αφηγήσεων εγκλήματος (λ.χ. λέσχες ανάγνωσης, πλατφόρμες συζήτησης).

Το συνέδριο θα διεξαχθεί στην Αθήναστις 25-27 Μαΐου 2027 στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να στείλουν τις περιλήψεις τους (μέχρι 350 λέξεις) και συνοπτικό βιογραφικό έως τις 20 Δεκεμβρίου 2026 στο crime.conference2027@gmail.com και θα λάβουν απάντηση από την Επιστημονική Επιτροπή έως τις 14 Φεβρουαρίου 2027.

Η επίσημη γλώσσα του συνεδρίου είναι τα ελληνικάή, κατά περίπτωση, τα αγγλικά, οι ανακοινώσεις θα είναι εικοσάλεπτες και τα Πρακτικά του συνεδρίου θα εκδοθούν σε έντυπη ή/και ηλεκτρονική μορφή. Κατά τη διάρκεια του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν τρία στρογγυλά τραπέζια, στο τέλος κάθε μέρας, με θεματικές που θα ανακοινωθούν κατά τη δημοσίευση του τελικού προγράμματος. Επίσης, θα πραγματοποιηθεί έκθεση αστυνομικής λογοτεχνίας στο φουαγιέ της αίθουσας του συνεδρίου.

Επιστημονική Επιτροπή

1. Θανάσης Αγάθος, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Aθήνα

2. Federica Ambrosο, Université de Poitiers, France

3. Χρήστος Δερμεντζόπουλος, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Aθήνα

4. Ορσαλία-Ελένη Κασσαβέτη, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, Πάτρα

5. Loic Marcou, EΗΕSS (CETOBaC), Paris, France

6. Αφροδίτη Νικολαΐδου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,

Aθήνα

7. Γιάννης Παπαθεοδώρου, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάτρα

8. Άννα Πούπου, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Aθήνα

9. Henri Tonnet, Paris IV, Sorbonne, Paris, France

10. Νίκος Φιλιππαίος, Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Bόλος

11. Λάμπρος Φλιτούρης, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα

12. Μαρία Χάλκου, Ιόνιο Πανεπιστήμιο, Κέρκυρα

Συμβουλευτική Επιτροπή

1. Ανδρέας Αποστολίδης

2. Ευτυχία Γιαννάκη

3. Τεύκρος Μιχαηλίδης

4. Χίλντα Παπαδημητρίου

5. Κώστας Φασουλόπουλος

6. Φίλιππος Φιλίππου

7. Βαγγέλης Χατζηβασιλείου

Οργανωτική διεύθυνση

Αφροδίτη Καϊράκη, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Με την υποστήριξη του οπτικοακουστικού αρχείου της EPΤ https://archive.ert.gr

Το συνέδριο εντάσσεται στον εορτασμό της εκατονταετηρίδας του Παντείου Πανεπιστημίου (1927-2027).